I. Phần mở đầu
I.1. Lý do chọn đề tài:
Trong mọi lĩnh vực của cuộc sống xã hội, giao tiếp thường là một hoạt động khởi đầu cho những hoạt động tiếp theo. Nó tồn tại song song và ảnh hưởng to lớn đến kết quả của những hoạt động đó. Có thể nói giao tiếp là hoạt động không thể thiếu trong xã hội. Trong xã hội con người luôn có nhu cầu giao tiếp với nhau. Nhu cầu đó cũng giống như các nhu cầu khác giao tiếp cũng như ăn, mặc, ở, hít thở không khí, rất quan trọng và cần thiết. Nhờ hoạt động giao tiếp, con người có thể trao đổi thông tin tạo lập các mối quan hệ tốt đẹp ...có thể nói giao tiếp là một trong những điều kiện quan trọng để con người và xã hội loài người phát triển.
Từ xa xưa tới nay, con người đã sử dụng rất nhiều phương tiện khác nhau để thực hiện hoạt động giao tiếp. Mỗi loại phương tiện đều có ưu điểm và nhược điểm riêng, song phương tiện giao tiếp đặc trưng và hiệu quả của loài người là ngôn ngữ...
Ngôn ngữ và giao tiếp bằng ngôn ngữ có vai trò rất quan trọng đối với sự trưởng thành của mỗi con người nói riêng và sự phát triển của loài người nói chung. Khi mới sinh ra con người chưa có khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ .
Trong quá trình trưởng thành, mỗi con người phải tự tích luỹ dần vốn ngôn ngữ cho bản thân. Vốn ngôn ngữ này phải được bồi dưỡng, rèn luyện ngay từ khi còn nhỏ và nhà trường chính là nơi cung cấp ngôn ngữ cho trẻ một cách có hệ thống nhất. Mục đích nghiên cứu ngôn ngữ trong nhà trường là rèn luyện cho học sinh kỹ năng sử dụng ngôn ngữ làm phương tiện học tập và giao tiếp.
Vì vậy phát triển lời nói là nhiệm vụ quan trọng nhất của việc dạy học tiếng trong nhà trường.
Trong những năm gần đây, giáo dục phổ thông ở bậc tiểu học nói riêng có nhiều đổi mới về mục tiêu dạy học và được cụ thể hoá bằng sự đổi mới về nội dung, phương pháp dạy học.
Trong quá trình đổi mới này, định hướng giao tiếp (hay còn gọi là dạy học phát triển lời nói) được đặc biệt quan tâm, được coi là nguyên tắc trung tâm của dạy học Tiếng Việt ở tiểu học.
Từ năm 2002 bộ sách giáo khoa Tiếng Việt mới đã được đưa vào sử dụng đại trà đến nay đã được thực hiện ở các lớp. Việc sử dụng bộ sách mới này, bước đầu cho thấy những kết quả khả quan, quan điểm giao tiếp trong dạy học đã bước đầu được khẳng định là định hướng dạy học tích cực.
Phân môn Tập làm văn trong chương trình môn Tiếng Việt ở tiểu học, so với các phân môn khác là một phân môn khó. Nó là sự tổng hợp của các kiến thức ngôn ngữ và kỹ năng sử dụng ngôn ngữ mà học sinh được học. Nhiệm vụ chủ yếu của phân môn này là rèn luyện cho học sinh kỹ năng sản sinh ra các ngôn bản nói và ngôn bản viết. Trong chương trình Tiếng Việt 3, cả hai dạng kỹ năng này đều được quan tâm một cách thích đáng thông qua hệ thống bài tập rất phong phú và đa dạng